Herindeling: voor grenscorrectie nu handtekeningen verzamelen!

Dorpen die niet op willen gaan in de toekomstige gemeente moeten nu in actie komen om de meningen van de inwoners te verzamelen. De tijd dringt. Als de principebesluiten eenmaal zijn genomen is het waarschijnlijk te laat voor een grenscorrectie. Lees verder voor informatie en mijn standpunt hierover.

Herindeling daar moeten we wat mee of we willen of niet!

Dat er een herindeling komt in noordwest Fryslân is een gelopen race. Verzet is zinloos en plaatst je op dit moment politiek buiten spel. U als inwoner moet in aktie komen als u in een dorp woont dat aanspraak wil maken om bij Leeuwarden aan te sluiten in plaats van bij de nieuwe gemeente Noordwest. Ik adviseer om met 2 of 3 handtekeningen lijsten bij de inwoners langs te gaan en op naam en adres te laten kiezen voor de optie Noordwest of Leeuwarden of met een derde lijst eventueel neutraal. Het beste kunt u ook bijhouden hoeveel mensen geen interesse hebben om zich uit te spreken. De resultaten moeten controleerbaar zijn, dat is een vaste voorwaarde om gehoord te worden.

 

Waarom is er nu aktie nodig?

Er wordt op dit moment nog aangestuurd op een fusie op 1 jan 2015. De bedoeling van een meerderheid van de raad is dat de hele gemeente mee overgaat, dus inclusief de dorpen die voor een andere optie (Leeuwarden) zouden willen kiezen. Een eventuele grenscorrectie kan dan volgens de huidige raad eventueel later plaatsvinden. Het gaat bij een grenscorrectie over 2 of 3 duizend inwoners. Een uitgestelde grenscorrectie brengt kosten met zich mee en veroorzaakt mogelijk onrust onder het ambtelijk apparaat. Het gaat per slot om 10 tot 15 ambtelijke arbeidsplaatsen en veel geld uit het gemeentefonds. De nieuwe raad van de nieuwe gemeente zit hier beslist niet op te wachten en het nieuwe college en het ambtelijke apparaat zeker niet. De nieuwe raad zal mogelijk en waarschijnlijk negatief besluiten. Een grenscorrectie na de fusie is dus beslist niet zeker en is zelfs onwaarschijnlijk. Dat betekent dat als een dorp over wil naar Leeuwarden dan moet zij dat nu helder en controleerbaar aangeven. Ze hebben hiervoor de tijd tot ongeveer het einde van het jaar. Ook als alles uitgesteld wordt tot 1 januari 2016 zullen in de zeer nabije toekomst besluiten worden genomen die moeilijk anders uitgelegd kunnen worden als een meerderheidsbesluit om de hele gemeente te laten opgaan in Noordwest. De nieuwe gemeente zal dat logischerwijs en in het eigen belang als leidraad gebruiken.

 

De agenda:

1 januari 2015 is de streefdatum op dit moment. (herindeling start altijd op 1 januari) Dat betekent dat op 1 juli 2013 (wettelijk vaste termijn) de unanieme besluiten moeten liggen bij de minister en eind november verkiezingen voor de nieuwe raad. 1 mei 2013 (wettelijk vaste termijn) moeten de unanieme besluiten definitief zijn en bij Gedeputeerde staten zijn ingeleverd zodat zij hun advies kunnen geven als ze het op 1 juli doorsturen naar de minister. Vanwege die vaste termijnen zal de raad dus voor 1 maart 2013 moeten besluiten over het herindelingsontwerp, liefst veel eerder. Een besluit van de raad moet voorafgaand aan de vergadering 8 weken ter inzage liggen en de zienswijzen zullen behandeld moeten worden in een reactienota. Het schrijven van de reactienota vraagt ook tijd. Dat betekent dat op zijn laatst het besluit ter inzage moet worden gelegd op 1 december 2012. Daar moeten de gemeenten unaniem en op hetzelfde moment toe besluiten. Dat betekent dat de definitieve tekst klaar moet zijn rond 1 november 2012. Dit voorbereiden vraagt tijd. Het feitelijke besluit van de raden om een fusie voor te bereiden met concreet benoemde gemeenten en de productie van het herindelingsontwerp moet dan heel snel gebeuren. In dat besluit moet staan of gelijktijdig met de herindeling er ook een grenscorrectie plaats vindt. Zonder een heldere en controleerbare uitspraak van de inwoners van die dorpen zal er in grote meerderheid besloten worden tot een fusie van de hele gemeente. GrienLinks vindt dat de inwoners gehoord moeten worden en er een besluit moet komen conform de wens van de dorpen. Alleen de PvdA ondersteunt op dit moment dit standpunt.

 

1 januari 2016?

Een definitief principebesluit moet worden voorbereid en op dit moment wordt nog pas begonnen met het overleg of en welke gemeenten mee willen doen en onder welke voorwaarden. Inhoudelijk moet alles nog besproken worden en er moet een naam komen. De kans dat 1 jan 2015 gehaald wordt is heel klein of er moet gerommeld worden. Als het later wordt, bijvoorbeeld op 1 jan 2016 (dan gaat het al heel vlot) dan zijn er in maart 2014 verkiezingen voor een nieuwe raad. Die raad zal dan besluiten. De vaste data worden dan 1 mei 2014 de unanieme besluiten definitief bij Gedeputeerde staten, 1 juli 2013 de unanieme besluiten bij de minister. Het beleidskader eist dat de besluitvorming van onderop komt en in een haalbaar tempo tot stand komt. Dat zijn rekbare begrippen. Naar mijn inzicht is 1 jan 2015 niet haalbaar en dan is 2016 de eerstvolgende datum, zelfs dat is krap.

 

Gelijktijdige grenscorrectie:

Er is door sommigen gesteld dat een grenscorrectie tijdens de herindeling vertragend werkt. Deskundige ambtenaren van de provincie hebben mij verzekerd dat dit beslist niet hoeft. Door de twee processen gelijktijdig te doen wordt mankracht en geld bespaart en wordt onrust onder het ambtelijke apparaat na de herindeling vermeden. Per slot staan 200 tot 250 inwoners voor 1 ambtelijke arbeidsplek, 1 FTE. De grensdorpen samen hebben afhankelijk waar je de grens legt ongeveer 2000 tot 3000 inwoners. We spreken dus over 8 tot 15 arbeidsplaatsen die herschikt moeten worden na een grenscorrectie, en dus onzekerheid voor ambtenaren. Dat komt de kwaliteit van het werk niet ten goede. 2015 is toch al niet meer haalbaar dus is er tijd. De stelling dat een grenscorrectie herindeling frustreert is dus niet waar, dit is een politieke keuze.

 

Mijn standpunt over grenscorrectie:

GL is altijd een voorstander geweest van meer zelfstandigheid voor de dorpen, en wil een ambassadeur zijn voor de dorpen die hun eigen weg willen gaan en eigen verantwoordelijkheid willen nemen. Het is dan ook zaak om nu het lot in eigen hand te nemen en een controleerbaar referendum uit te voeren in het eigen dorp over de herindeling. Als één keer de principe besluiten zijn genomen is het te laat voor een grenscorrectie.

 

Mijn standpunt over herindeling.

Bestuur kan het beste op een zo laag mogelijk nivo plaats vinden, dan is democratische besluitvorming en controle het beste te waarborgen. Als je daar vanuit gaat kunnen verantwoordelijkheden voor taken die door een dorp of straat zelf kan uitvoeren ook het beste daar neergelegd worden. Overstijgt de taak de mogelijkheden van een dorp dan moet het naar de gemeente. Als de gemeente te klein is voor een taak dan moet het naar de provincie en als dat niet kan naar het rijk. Defensie is een voorbeeld dat opgepakt moet worden door het rijk met als kanttekening dat deze taak voor een afzonderlijk land al te groot begint te worden. Het groen onderhoud in de straten is bij uitstek een taak die je niet landelijk, provinciaal of gemeentelijk moet regelen, veel te duur, dat moet je neerleggen bij de dorpen.

Herindeling is noodzakelijk omdat de decentralisatie van taken veel te grof is. De oorzaak hiervan is de grondwet die voorschrijft dat alle gemeenten gelijk zijn en gelijke taken moeten krijgen. Taken die prima bij Rotterdam passen moeten ook uitgevoerd worden door Menameradiel of Harlingen. Dat past niet, ook niet na de komende herindeling. Kortweg, de herindeling van de gemeenten is niet nodig als we kunnen komen tot een herindeling van taken.

 

Mijn opstelling in de discussie.

Dat er een herindeling komt kan ik niet tegenhouden, de meerderheid is daarvoor te groot. Als ik alleen maar tegen ga roepen dan plaats ik mezelf buiten spel en kan ik niet meer opkomen voor de (naar mijn inzicht) rechten van dorpen die een eigen koers willen varen. Ook kan ik dan geen invloed meer uitoefenen op de manier waarop de sociale agenda in elkaar wordt gezet. Gaan we weer naar het recht op vergoedingen en subsidies of gaan we kijken wat er nodig is. Ook op het gebied van de ruimtelijke ordening wil ik graag mijn zegje doen binnen de lijnen van het speelveld van de raad. Daarom heb ik voor de opdracht gestemd om een fusie te onderzoeken. Ook al sta ik niet volledig achter het besluit, ik zal proberen er het beste van te maken.

 

Johan Harms,

Lid van de raad van Menameradiel.